Kort antwoord: Verlichting hoort volgens IPLO bij een GACS (samen met verwarming, koeling, ventilatie, warmtapwater en zonwering). De RVO-checklist voor GACS laat bij verlichting meerdere vormen toe, waaronder handmatige aan-uit en veegschakeling. Apart daarvan vermeldt IPLO in de toelichting op EPBD IV (art. 13) een planning voor systemen voor automatische lichtregeling: 1 december 2027 bij klimaatsystemen boven 290 kW, en 31 december 2029 boven 70 kW (utiliteitsbouw). Dat is geen automatische plicht tot LED-renovatie of nieuwe armaturen.
Deze pagina vat openbare uitleg van IPLO en RVO samen. Dit is geen juridisch advies; RVO, IPLO, het Bbl en de Omgevingsregeling blijven leidend.
Bijgewerkt: · Bronnen: IPLO GACS · IPLO EPBD IV art. 13 · RVO
Wat IPLO zegt over verlichting in GACS
IPLO beschrijft een GACS als systeem dat onder andere verwarming, koeling, ventilatie, warmtapwater, verlichting en zonwering kan volgen en aansturen. Sinds 29 mei 2026 noemt IPLO ook monitoring van binnenluchtkwaliteit, waaronder daglicht.
IPLO noemt verlichting en zonwering als onderdeel van het systeem dat een GACS kan volgen en aansturen.
Bron: IPLO – GACS-verplichting voor bestaande bouw
Dat betekent: verlichting hoort in de GACS-scope van uw dossier — niet automatisch dat u alle lampen moet vervangen.
Wat de RVO-checklist over verlichting zegt
In de checklist technische eisen staan onder verlichting aanwezigheidsdetectie en daglichtregeling. Handmatige aan-uit, veegschakeling en detectie met automatische of handmatige aanschakeling staan als toegestaan genoemd. Bij daglichtregeling noemt de checklist handmatig (centraal of per ruimte) en automatisch.
Dat is een toetslijst bij de norm, geen bestek. Bij twijfel blijft de originele NEN-tekst leidend, schrijft RVO.
Bron: RVO – Checklist technische eisen GACS (PDF) · overzicht: RVO – Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS)
Automatische lichtregeling: planning EPBD IV
Apart van de huidige GACS-checklist plant EPBD IV (Richtlijn (EU) 2024/1275) systemen voor automatische lichtregeling. IPLO zet in de toelichting per artikel (art. 13) deze data en drempels:
| Datum | Drempel (klimaatsysteem utiliteit) | Bron |
|---|---|---|
| 1 december 2027 | Verwarming/koelingssysteem van meer dan 290 kW | IPLO – toelichting per artikel EPBD IV |
| 31 december 2029 | Verwarming/koelingssysteem van meer dan 70 kW | IPLO – toelichting per artikel EPBD IV |
1 december 2027: verplichting voor systemen voor automatische lichtregeling bij gebouwen met klimaatsystemen in de utiliteitsbouw met een verwarming/koelingssysteem van meer dan 290 kW.
Bron: IPLO – Toelichting per artikel EPBD IV (art. 13)
31 december 2029: verplichting voor systemen voor automatische lichtregeling bij gebouwen met klimaatsystemen in de utiliteitsbouw met een verwarming/koelingssysteem van meer dan 70 kW.
Bron: IPLO – Toelichting per artikel EPBD IV (art. 13)
Nationale omzetting. Dit is planning uit de IPLO-artikeltoelichting, geen juridisch advies. De regels worden volgens IPLO opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Controleer altijd de actuele Bbl en Omgevingsregeling voor uw case.
Zelfde 70 kW-orde van grootte als de latere GACS-drempel: zie GACS 70 kW in 2030 en de drempel-check.
Wat u niet uit deze pagina mag halen
- Geen automatische LED-renovatieplicht — regeling ≠ nieuwe armaturen.
- Geen merkenplicht voor drivers of lampen.
- Wel de vraag of verlichting in de GACS-scope van uw gebouw aantoonbaar is meegenomen, en of de EPBD IV-planning voor automatische lichtregeling voor uw drempel (290 kW / 70 kW) speelt.
Wat kunt u nu doen?
- Check of het gebouw boven de drempel valt: drempel-check 290/70 kW.
- Inventariseer of verlichting (aanwezigheid/daglicht) in het GACS-dossier zit — RVO-checklist of opname via GACS Scan.
- Noteer apart de IPLO-planning automatische lichtregeling (2027 / 2029) voor uw vermogen.
- Offerte voor GBS/GACS of “LED-renovatie omdat GACS”? Laat die onafhankelijk beoordelen: GBS-offerte beoordelen.
Veelgestelde vragen
Moet verlichting automatisch?
Voor de huidige GACS-checklist van RVO: niet per se. Handmatige aan-uit, veegschakeling en detectie met handmatige of automatische aanschakeling staan als toegestaan genoemd. Apart plant EPBD IV (IPLO-toelichting art. 13) systemen voor automatische lichtregeling: 1 december 2027 bij klimaatsystemen >290 kW en 31 december 2029 bij >70 kW in de utiliteitsbouw. Nationale omzetting (Bbl/Omgevingsregeling) blijft leidend. Dit is geen juridisch advies.
Wanneer geldt automatische lichtregeling bij meer dan 290 kW?
Volgens de IPLO-toelichting per artikel EPBD IV (art. 13): 1 december 2027 — verplichting voor systemen voor automatische lichtregeling bij gebouwen met klimaatsystemen in de utiliteitsbouw met een verwarming/koelingssysteem van meer dan 290 kW. Dit is planning uit die toelichting; de juridische thuisbasis is de nationale omzetting in Bbl/Omgevingsregeling.
Wanneer geldt automatische lichtregeling bij meer dan 70 kW?
Volgens dezelfde IPLO-toelichting: 31 december 2029 — verplichting voor systemen voor automatische lichtregeling bij gebouwen met klimaatsystemen in de utiliteitsbouw met een verwarming/koelingssysteem van meer dan 70 kW. Dat is parallel aan de verlaagde GACS-drempel in 2030; controleer altijd de actuele Bbl/Omgevingsregeling.
Is automatische lichtregeling hetzelfde als nieuwe lampen of LED?
Nee. IPLO en RVO gaan over regeling en sturing (aanwezigheid, daglicht, automatische lichtregeling), niet over een renovatieplicht voor de hele armatuurvoorraad of een merkenplicht voor LED. U kunt verlichting in het GACS-dossier meenemen zonder per se alle armaturen te vervangen.
Telt verlichting mee in de GACS-eisen?
Ja volgens IPLO: een GACS kan onder andere verwarming, koeling, ventilatie, warmtapwater, verlichting en zonwering volgen en aansturen. De RVO-checklist heeft aparte verlichtingspunten voor aanwezigheidsdetectie en daglichtregeling. Zie ook de bronnen onderaan deze pagina.
Bronnen
- IPLO – GACS-verplichting voor bestaande bouw (verlichting als deel van GACS; geraadpleegd 14 oktober 2026)
- IPLO – Toelichting per artikel EPBD IV (art. 13) (automatische lichtregeling 1-12-2027 >290 kW en 31-12-2029 >70 kW; geraadpleegd 14 oktober 2026)
- RVO – Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS)
- RVO – Checklist technische eisen GACS (PDF) (aanwezigheid, daglicht, veegschakeling)
Geen juridisch advies. RVO, IPLO, Bbl en Omgevingsregeling blijven leidend. Bijgewerkt: 14 oktober 2026.
Verder lezen
Wat is GACS? · GACS-verplichting 2026 · GACS 70 kW in 2030 · GACS-wetgeving · NEN-EN-ISO 52120 klasse C · Drempel-check · GACS Scan · GBS-offerte beoordelen · Contact