Zo leest u de radar
Elk punt geeft weer wat een officiële bron (RVO, IPLO, wetten.overheid.nl of EUR-Lex) letterlijk of bijna letterlijk zegt, met de link en de datum waarop Degero die bron voor het laatst heeft gecontroleerd. Staat iets niet in een officiële bron, dan staat het hier niet. Rekent u liever eerst uw vermogen uit? Gebruik de drempel-check. Ligt er al een offerte? Lees dan GBS-offerte laten beoordelen.
Ga naar: Kantoren · Zorg · Onderwijs · VvE en vastgoed · Gratis wekelijkse mail
Overzicht per gebouwtype
Kantoren (10 punten)
IPLO noemt als voorbeeld van een gebouw dat wordt verwarmd of gekoeld voor personen: “een kantoorgebouw, sporthal of ziekenhuis”. Bron: IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw. Gecontroleerd op 11 oktober 2026.
GACS-plicht boven 290 kW
Termijn: Vanaf 1 januari 2026
RVO: “Bent u eigenaar van een utiliteitsgebouw met verwarmings- of airconditioningssysteem? En heeft dit systeem een vermogen van meer dan 290 kW? Dan moet uw gebouw vanaf 1 januari 2026 een gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) hebben.” IPLO: “Het vermogen van verwarmen en koelen wordt niet bij elkaar opgeteld.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Grens van 70 kW
Termijn: Vanaf 1 januari 2030
RVO: “vanaf 1 januari 2030 is een GACS ook verplicht in alle utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningssystemen met een vermogen van meer dan 70 kW.” EPBD artikel 13, lid 9: “uiterlijk op 31 december 2029: niet voor bewoning bestemde gebouwen met een nominaal vermogen […] van meer dan 70 kW.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · EUR-Lex: Richtlijn (EU) 2024/1275 (EPBD), art. 13
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Niveau bestaande bouw
Termijn: Geldt nu
RVO: “Bestaande gebouwen moeten minimaal klasse C halen. Voor de technische beheer- en analysefuncties (hoofdstuk 7) is klasse B verplicht.” RVO over de NEN-EN-ISO 52120-methode: “U mag namelijk ook een gelijkwaardige aanpak gebruiken.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Nieuwbouw
Termijn: Bouwvergunning afgegeven na 29 mei 2026
IPLO: “Voor nieuwbouw waarbij de bouwvergunning is afgegeven na 29 mei 2026 gelden strengere eisen. In dat geval moeten de installatiefuncties uit tabel 6 minimaal voldoen aan klasse B, en moet de energieanalysefunctie (7.4) minimaal voldoen aan klasse A.”
Bron: IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw · RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS)
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
EPBD IV: aangescherpte eisen
Termijn: Sinds 29 mei 2026
IPLO: “Met de herziene richtlijn EPBD IV zijn sinds 29 mei 2026 de eisen aangescherpt voor grote, niet-woongebouwen. De uitwerking van deze eisen staan in de Omgevingsregeling.” En: “Een GACS moet in staat zijn om de binnenluchtkwaliteit te monitoren.”
Bron: IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw · EUR-Lex: Richtlijn (EU) 2024/1275 (EPBD), art. 13
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Waar het in de wet staat
Termijn: Doorlopend
IPLO: “De GACS-verplichting staat in paragraaf 3.7.12 van het Bbl. In artikel 3.145 staat welke bestaande gebouwen onder de GACS-verplichting vallen. In artikel 3.146 staat aan welke eisen een GACS moet voldoen.” Voor bestaande gebouwen zonder woonfunctie werkt paragraaf 5.1.7 van de Omgevingsregeling (artikel 5.32c tot en met 5.32e) de eisen uit.
Bron: IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw · wetten.overheid.nl: Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Automatische lichtregeling
Termijn: Vanaf 1 januari 2028 (boven 290 kW) en 1 januari 2030 (boven 70 kW)
RVO: “Utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningssystemen met een vermogen van meer dan 290 kW moeten vanaf 1 januari 2028 zijn voorzien van een automatische lichtregeling. Vanaf 1 januari 2030 geldt deze eis ook bij een vermogen boven 70 kW.”
Bron: RVO: Systeemeisen technische bouwsystemen · EUR-Lex: Richtlijn (EU) 2024/1275 (EPBD), art. 13
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Bestaand GBS en de RVO-checklist
Termijn: Hulpmiddel
RVO over een gebouwautomatiseringssysteem (GBS): “Hiermee voldoen ze waarschijnlijk niet aan de GACS-eisen.” En: “Met de checklist Technische Eisen GACS checkt u of uw gebouw voldoet.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · RVO: Checklist technische eisen GACS (pdf)
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Subsidie: EIA Energielijst 2026
Termijn: Investeringen in 2026
RVO: “Op de Energielijst staan alle investeringen waar u Energie-investeringsaftrek (EIA) voor kunt aanvragen.” Nieuw in 2026 onder meer: “Verduurzaming van bestaande luchtbehandelingskasten” en zonwering in combinatie met HR+++-glas. “Voor cv-ketels die u inzet als hoofdverwarming, krijgt u geen belastingvoordeel meer.”
Bron: RVO: EIA Energielijst, wijzigingen 2026
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Wie controleert
Termijn: Doorlopend
RVO: “Gemeenten of omgevingsdiensten zijn het bevoegd gezag voor GACS-eisen.” IPLO: “Het college van burgemeester en wethouders treedt daarbij op als bevoegd gezag.” In sommige gevallen is de provincie bevoegd gezag (artikel 2.2 Bbl).
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Zorg (8 punten)
IPLO noemt als voorbeeld van een gebouw dat wordt verwarmd of gekoeld voor personen: “een kantoorgebouw, sporthal of ziekenhuis”. Bron: IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw. Gecontroleerd op 11 oktober 2026.
Gebouwen met woningen
Termijn: Geldt nu
RVO: “Gebouwen met daarin (ook) woningen hoeven niet te voldoen aan de GACS-verplichting.” IPLO: “Het ministerie kijkt naar een mogelijke wijziging van deze uitzondering.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
GACS-plicht boven 290 kW
Termijn: Vanaf 1 januari 2026
RVO: “Bent u eigenaar van een utiliteitsgebouw met verwarmings- of airconditioningssysteem? En heeft dit systeem een vermogen van meer dan 290 kW? Dan moet uw gebouw vanaf 1 januari 2026 een gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) hebben.” IPLO: “Het vermogen van verwarmen en koelen wordt niet bij elkaar opgeteld.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Grens van 70 kW
Termijn: Vanaf 1 januari 2030
RVO: “vanaf 1 januari 2030 is een GACS ook verplicht in alle utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningssystemen met een vermogen van meer dan 70 kW.” EPBD artikel 13, lid 9: “uiterlijk op 31 december 2029: niet voor bewoning bestemde gebouwen met een nominaal vermogen […] van meer dan 70 kW.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · EUR-Lex: Richtlijn (EU) 2024/1275 (EPBD), art. 13
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Niveau bestaande bouw
Termijn: Geldt nu
RVO: “Bestaande gebouwen moeten minimaal klasse C halen. Voor de technische beheer- en analysefuncties (hoofdstuk 7) is klasse B verplicht.” RVO over de NEN-EN-ISO 52120-methode: “U mag namelijk ook een gelijkwaardige aanpak gebruiken.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Nieuwbouw
Termijn: Bouwvergunning afgegeven na 29 mei 2026
IPLO: “Voor nieuwbouw waarbij de bouwvergunning is afgegeven na 29 mei 2026 gelden strengere eisen. In dat geval moeten de installatiefuncties uit tabel 6 minimaal voldoen aan klasse B, en moet de energieanalysefunctie (7.4) minimaal voldoen aan klasse A.”
Bron: IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw · RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS)
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
EPBD IV: aangescherpte eisen
Termijn: Sinds 29 mei 2026
IPLO: “Met de herziene richtlijn EPBD IV zijn sinds 29 mei 2026 de eisen aangescherpt voor grote, niet-woongebouwen. De uitwerking van deze eisen staan in de Omgevingsregeling.” En: “Een GACS moet in staat zijn om de binnenluchtkwaliteit te monitoren.”
Bron: IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw · EUR-Lex: Richtlijn (EU) 2024/1275 (EPBD), art. 13
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Subsidie: EIA Energielijst 2026
Termijn: Investeringen in 2026
RVO: “Op de Energielijst staan alle investeringen waar u Energie-investeringsaftrek (EIA) voor kunt aanvragen.” Nieuw in 2026 onder meer: “Verduurzaming van bestaande luchtbehandelingskasten” en zonwering in combinatie met HR+++-glas. “Voor cv-ketels die u inzet als hoofdverwarming, krijgt u geen belastingvoordeel meer.”
Bron: RVO: EIA Energielijst, wijzigingen 2026
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Wie controleert
Termijn: Doorlopend
RVO: “Gemeenten of omgevingsdiensten zijn het bevoegd gezag voor GACS-eisen.” IPLO: “Het college van burgemeester en wethouders treedt daarbij op als bevoegd gezag.” In sommige gevallen is de provincie bevoegd gezag (artikel 2.2 Bbl).
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Onderwijs (8 punten)
GACS-plicht boven 290 kW
Termijn: Vanaf 1 januari 2026
RVO: “Bent u eigenaar van een utiliteitsgebouw met verwarmings- of airconditioningssysteem? En heeft dit systeem een vermogen van meer dan 290 kW? Dan moet uw gebouw vanaf 1 januari 2026 een gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) hebben.” IPLO: “Het vermogen van verwarmen en koelen wordt niet bij elkaar opgeteld.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Grens van 70 kW
Termijn: Vanaf 1 januari 2030
RVO: “vanaf 1 januari 2030 is een GACS ook verplicht in alle utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningssystemen met een vermogen van meer dan 70 kW.” EPBD artikel 13, lid 9: “uiterlijk op 31 december 2029: niet voor bewoning bestemde gebouwen met een nominaal vermogen […] van meer dan 70 kW.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · EUR-Lex: Richtlijn (EU) 2024/1275 (EPBD), art. 13
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Niveau bestaande bouw
Termijn: Geldt nu
RVO: “Bestaande gebouwen moeten minimaal klasse C halen. Voor de technische beheer- en analysefuncties (hoofdstuk 7) is klasse B verplicht.” RVO over de NEN-EN-ISO 52120-methode: “U mag namelijk ook een gelijkwaardige aanpak gebruiken.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Nieuwbouw
Termijn: Bouwvergunning afgegeven na 29 mei 2026
IPLO: “Voor nieuwbouw waarbij de bouwvergunning is afgegeven na 29 mei 2026 gelden strengere eisen. In dat geval moeten de installatiefuncties uit tabel 6 minimaal voldoen aan klasse B, en moet de energieanalysefunctie (7.4) minimaal voldoen aan klasse A.”
Bron: IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw · RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS)
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
EPBD IV: aangescherpte eisen
Termijn: Sinds 29 mei 2026
IPLO: “Met de herziene richtlijn EPBD IV zijn sinds 29 mei 2026 de eisen aangescherpt voor grote, niet-woongebouwen. De uitwerking van deze eisen staan in de Omgevingsregeling.” En: “Een GACS moet in staat zijn om de binnenluchtkwaliteit te monitoren.”
Bron: IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw · EUR-Lex: Richtlijn (EU) 2024/1275 (EPBD), art. 13
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Automatische lichtregeling
Termijn: Vanaf 1 januari 2028 (boven 290 kW) en 1 januari 2030 (boven 70 kW)
RVO: “Utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningssystemen met een vermogen van meer dan 290 kW moeten vanaf 1 januari 2028 zijn voorzien van een automatische lichtregeling. Vanaf 1 januari 2030 geldt deze eis ook bij een vermogen boven 70 kW.”
Bron: RVO: Systeemeisen technische bouwsystemen · EUR-Lex: Richtlijn (EU) 2024/1275 (EPBD), art. 13
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Subsidie: EIA Energielijst 2026
Termijn: Investeringen in 2026
RVO: “Op de Energielijst staan alle investeringen waar u Energie-investeringsaftrek (EIA) voor kunt aanvragen.” Nieuw in 2026 onder meer: “Verduurzaming van bestaande luchtbehandelingskasten” en zonwering in combinatie met HR+++-glas. “Voor cv-ketels die u inzet als hoofdverwarming, krijgt u geen belastingvoordeel meer.”
Bron: RVO: EIA Energielijst, wijzigingen 2026
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Wie controleert
Termijn: Doorlopend
RVO: “Gemeenten of omgevingsdiensten zijn het bevoegd gezag voor GACS-eisen.” IPLO: “Het college van burgemeester en wethouders treedt daarbij op als bevoegd gezag.” In sommige gevallen is de provincie bevoegd gezag (artikel 2.2 Bbl).
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
VvE en vastgoed (8 punten)
Gebouwen met woningen
Termijn: Geldt nu
RVO: “Gebouwen met daarin (ook) woningen hoeven niet te voldoen aan de GACS-verplichting.” IPLO: “Het ministerie kijkt naar een mogelijke wijziging van deze uitzondering.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Ruimten die niet meetellen
Termijn: Geldt nu
RVO: “Ruimten waar mensen niet of alleen maar af en toe werken, tellen niet mee in de berekening van de capaciteit. Ook ruimten met een binnentemperatuur onder 15 graden Celsius of die alleen vorstvrij worden gehouden, tellen niet mee.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS)
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
GACS-plicht boven 290 kW
Termijn: Vanaf 1 januari 2026
RVO: “Bent u eigenaar van een utiliteitsgebouw met verwarmings- of airconditioningssysteem? En heeft dit systeem een vermogen van meer dan 290 kW? Dan moet uw gebouw vanaf 1 januari 2026 een gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) hebben.” IPLO: “Het vermogen van verwarmen en koelen wordt niet bij elkaar opgeteld.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Grens van 70 kW
Termijn: Vanaf 1 januari 2030
RVO: “vanaf 1 januari 2030 is een GACS ook verplicht in alle utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningssystemen met een vermogen van meer dan 70 kW.” EPBD artikel 13, lid 9: “uiterlijk op 31 december 2029: niet voor bewoning bestemde gebouwen met een nominaal vermogen […] van meer dan 70 kW.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · EUR-Lex: Richtlijn (EU) 2024/1275 (EPBD), art. 13
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Eigenaar, ook bij verhuur
Termijn: Doorlopend
RVO: “Bent u eigenaar van het gebouw dat u verhuurt? Dan bent u verplicht om aan de GACS-verplichting te voldoen en niet de huurder.” En: “Het bevoegd gezag kan kijken naar het huurcontract om te kijken bij wie de verplichtingen liggen.”
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS)
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Waar het in de wet staat
Termijn: Doorlopend
IPLO: “De GACS-verplichting staat in paragraaf 3.7.12 van het Bbl. In artikel 3.145 staat welke bestaande gebouwen onder de GACS-verplichting vallen. In artikel 3.146 staat aan welke eisen een GACS moet voldoen.” Voor bestaande gebouwen zonder woonfunctie werkt paragraaf 5.1.7 van de Omgevingsregeling (artikel 5.32c tot en met 5.32e) de eisen uit.
Bron: IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw · wetten.overheid.nl: Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Subsidie: EIA Energielijst 2026
Termijn: Investeringen in 2026
RVO: “Op de Energielijst staan alle investeringen waar u Energie-investeringsaftrek (EIA) voor kunt aanvragen.” Nieuw in 2026 onder meer: “Verduurzaming van bestaande luchtbehandelingskasten” en zonwering in combinatie met HR+++-glas. “Voor cv-ketels die u inzet als hoofdverwarming, krijgt u geen belastingvoordeel meer.”
Bron: RVO: EIA Energielijst, wijzigingen 2026
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Wie controleert
Termijn: Doorlopend
RVO: “Gemeenten of omgevingsdiensten zijn het bevoegd gezag voor GACS-eisen.” IPLO: “Het college van burgemeester en wethouders treedt daarbij op als bevoegd gezag.” In sommige gevallen is de provincie bevoegd gezag (artikel 2.2 Bbl).
Bron: RVO: Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) · IPLO: GACS-verplichting bestaande bouw
Gecontroleerd op 11 oktober 2026
Offerte ontvangen? Laat hem onafhankelijk toetsen
Ligt er een offerte voor een gebouwbeheersysteem? Degero geeft een onafhankelijke second opinion: alle gebouwen · kantoren · zorg · scholen · VvE.
Gratis wekelijkse Regelradar-mail
Eén mail per week met wat er is veranderd in regels, termijnen en subsidies voor utiliteitsgebouwen. Met bron en datum. Afmelden kan altijd via de link in elke mail.
Geen juridisch advies
De Regelradar geeft openbare overheidsbronnen weer. Het is geen juridisch advies. RVO, IPLO, overheid.nl en EUR-Lex blijven leidend; controleer altijd de actuele bron voor uw gebouw. Twijfelt u over uw situatie? Vraag advies voor uw gebouw of bel 085 36 969 96.
Correctielog
- 11 oktober 2026: items zonder letterlijke officiële onderbouwing verwijderd of aangescherpt.
- 11 oktober 2026: eerste publicatie.