GACS kosten: waar betaalt u voor als eigenaar?

Kort antwoord: Een vaste prijs voor GACS bestaat niet. Op de GACS-pagina’s van RVO en IPLO staan geen bedragen. Wat u betaalt, hangt vooral af van wat er al in het gebouw zit: een werkend GBS met meters en trends vraagt iets anders dan losse regelaars en tijdklokken. De wet vraagt functies, geen nieuw systeem of een bepaald merk. Reken daarom in drie blokken: vaststellen wat er is, aanvullen wat ontbreekt, en het daarna bijhouden.

Bijgewerkt: 18 oktober 2026 · Bronnen: Bbl art. 3.146, RVO GACS, IPLO, Belastingdienst EIA, RVO MKB Energiebesparingslening. De kostenposten en de inschatting groot/klein zijn Degero-praktijk, geen wettelijke eis. Degero noemt hier geen eigen prijzen (op aanvraag).

U betaalt voor functies, niet voor een systeem

Artikel 3.146 van het Bbl zegt wat een GACS moet kunnen. Het systeem “is in staat:”

“a. het energieverbruik permanent te controleren, bij te houden, te analyseren en de bijsturing ervan mogelijk te maken; b. de energie-efficiëntie van het gebouw te toetsen, rendementsverliezen van technische bouwsystemen op te sporen, en de beheerder van de voorzieningen of technische installaties te informeren over de mogelijkheden om de energie-efficiëntie te verbeteren; c. communicatie met verbonden technische bouwsystemen en andere apparaten in het gebouw mogelijk te maken, en interoperabel te zijn met technische bouwsystemen van verschillende soorten eigendomstechnologieën, toestellen en fabrikanten; en d. de binnenluchtkwaliteit te monitoren.” (Bbl, artikel 3.146)

Een merk of type staat er niet in. RVO zegt het nog duidelijker: “Van welke fabrikant het technische systeem is maakt niet uit. Een GACS kan bestaan uit verschillende onderdelen, van verschillende merken, die samen de vereiste functionaliteiten hebben.” (RVO)

En IPLO: “De verplichting voor een GACS gaat over het aanwezig zijn van deze functionaliteiten, niet over hoe deze in de praktijk worden gebruikt.” (IPLO)

Voor de begroting betekent dat: u betaalt voor het gat tussen wat er staat en wat die vier punten vragen. Hoe groter dat gat, hoe hoger de rekening. Begint een offerte met “alles vervangen” zonder dat gat te benoemen? Kijk dan nog een keer. Hoe u een bestaand systeem afweegt: bestaand GBS uitbreiden of vervangen.

Waar de kosten in de praktijk zitten

Dit overzicht komt uit de praktijk van Degero, niet uit een wet of norm. Bedragen staan er bewust niet in: die verschillen per gebouw te veel om er een richtprijs aan te hangen.

Post	Wat het is	Wanneer klein, wanneer groot
Vaststellen of de plicht geldt	Vermogens van verwarming en koeling optellen per systeem, ruimten zonder verblijf eruit halen.	Klein als tekeningen en typeplaatjes kloppen. Groter bij gedeelde installaties, meerdere eigenaren of ontbrekende gegevens.
Toetsen tegen de RVO-checklist	Per functie nagaan wat het systeem nu kan, en dat vastleggen in een rapport.	Klein als er een actuele puntenlijst en toegang tot het GBS is. Groter als niemand meer weet wat er draait.
Meten	Energie- en warmtemeters die het systeem kan uitlezen, per installatie of deel van het gebouw.	Vaak de grootste post in oudere gebouwen: meters ontbreken, of hangen wel maar zijn niet gekoppeld.
Energieanalyse	Software die verbruik vastlegt, vergelijkt en afwijkingen meldt. Voor bestaande gebouwen vraagt de regeling hier klasse B.	Klein als het bestaande GBS of EMS dit al kan. Anders een uitbreiding of een apart analysepakket.
Koppelingen	Warmtepompen, koelmachines, luchtbehandeling en meters van andere merken laten praten met het systeem.	Klein bij open protocollen zoals BACnet of Modbus. Groter bij gesloten systemen of oude regelaars.
Regelaars en veldapparatuur	Regelaars, sensoren of kleppen vervangen of bijplaatsen waar een functie echt ontbreekt.	Kan groot worden bij regelaars die geen updates of onderdelen meer krijgen. Dan is het vaak vervanging die toch al zou komen.
Inregelen en opleveren	Testen, instellen, puntenlijst en overdrachtsdossier.	Wordt vaak vergeten in de offerte, terwijl u zonder dossier niets kunt laten zien.
Beheer daarna	Meldingen opvolgen, het systeem bijsturen en het rapport actueel houden.	Een terugkerende post. Zonder iemand die de meldingen leest, betaalt u voor functies die niemand gebruikt.

De meeste posten zijn pas te schatten als bekend is welke functies ontbreken. Dat zoekt u uit met de checklist technische eisen van RVO; hoe die werkt staat op GACS-checklist. Waarom energieanalyse een zwaardere eis heeft dan de rest: NEN-EN-ISO 52120 klasse C.

Wat de regels niet van u vragen

Een deel van de kosten in offertes gaat over eisen die er niet zijn. Vier punten uit de officiële uitleg:

Een bestaand EMS kan genoeg zijn. RVO: “Is uw EMS vergelijkbaar met de GACS-eisen? Dan is extra investeren niet nodig.” (RVO) Meer daarover: EBS, EMS of GACS.
De klasse-score is geen wet. RVO over de NEN-EN-ISO 52120: “De score heeft geen wettelijke status.” En: “Daarnaast geldt dat de maatregelen technisch en financieel haalbaar moeten zijn.” (RVO)
Handbediende zonwering hoeft niet automatisch. IPLO: “Wanneer bestaande zonwering niet automatisch bedienbaar is, mag functie 6 (zonwering) voldoen aan klasse D.” (IPLO)
Geen luchtkleppen per ruimte? Dan geen nieuwe kleppen. IPLO: “Wanneer er geen luchtkleppen per ruimte aanwezig zijn, mag bij functie 4.1 (ventilatie) worden volstaan met tijdsturing van de centrale ventilatie-unit.” (IPLO)

Welke andere uitzonderingen er zijn, en voor welke gebouwen de plicht helemaal niet geldt: GACS-uitzonderingen.

Reken niet zomaar op minder keuringen

Op veel sites staat dat een GACS u de periodieke keuring van verwarming of airco bespaart. Op wetten.overheid.nl staat bij artikel 6.37 (keuring van airconditioningsystemen) en artikel 6.42 (keuring verwarmingssysteem) van het Bbl op dit moment: “[Vervallen per 29-05-2026]” (wetten.overheid.nl). Zet een besparing op keuringen dus pas in uw business case als uw omgevingsdienst of adviseur heeft bevestigd wat er nu voor uw gebouw geldt.

EIA en de MKB Energiebesparingslening

Energie-investeringsaftrek (EIA)

Belastingdienst: “De energie-investeringsaftrek (EIA) is 40% als u in 2026 investeert in nieuwe bedrijfsmiddelen die voorkomen op de Energielijst. Het minimale investeringsbedrag is € 2.500 per bedrijfsmiddel.” (Belastingdienst)

Staat een investering niet met een eigen omschrijving op de Energielijst, dan verwijst RVO naar generieke codes, waaronder “Technische voorzieningen voor energiebesparing in of bij bestaande bedrijfsgebouwen (code 310000)” (RVO). Bij die code noemt RVO onder meer “toepassing van automatische meet- en regelapparatuur” en de eis: “De terugverdientijd van de investering moet ten minste 5 jaar, maar niet meer dan 25 jaar bedragen.” (RVO, code 310000)

Let op de termijn. RVO: “Voor aanschafkosten dient u uw aanvraag in binnen 3 maanden na de besteldatum.” (RVO) Of uw GACS-investering eronder valt, beslist RVO. Vraag het na vóór u de opdracht geeft, niet erna. Degero geeft geen fiscaal advies.

MKB Energiebesparingslening

Op de maatregelenlijst staat maatregel 21: “Energieregistratie- en bewakingssysteem (ERBS) of gebouwautomatiserings en controlesysteem (GACS) gebruiken” (RVO, maatregelenlijst).

RVO: “U leent tussen de € 10.000 en € 250.000 per locatie, zonder onderpand.” De einddatum van deze ronde is “vrijdag 11 december 2026 23:59”, en “De rente is voor deze openstellingsronde 6,9% per jaar en blijft tijdens de hele looptijd gelijk.” (RVO) De lening is voor mkb-bedrijven; de overige voorwaarden staan bij RVO. Meer in ons bericht: RVO opent MKB Energiebesparingslening.

Nu 290 kW, straks 70 kW: wanneer u wat uitgeeft

RVO: “vanaf 1 januari 2030 is een GACS ook verplicht in alle utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningssystemen met een vermogen van meer dan 70 kW.” (RVO)

Zit uw gebouw daartussen, dan hebt u tijd. Gebruik die. In de praktijk is het goedkoper om meters, koppelingen en analyse mee te nemen bij een vervanging die toch al gepland staat, dan om het in 2029 als los project te doen. Meer: GACS 70 kW in 2030 en de drempel-check.

Offertes vergelijken op kosten

Twee offertes voor “GACS” zijn vaak niet te vergelijken, omdat ze iets anders bedoelen. Vraag daarom (Degero-praktijk):

per functie uit de RVO-checklist: wat is er nu, wat wordt aangevuld, en wat kost dat deel;
welke meters erbij komen, en waar ze op worden aangesloten;
wat er gebeurt met bestaande regelaars: blijven, uitbreiden of vervangen, en waarom;
of inregelen, puntenlijst en overdrachtsdossier in de prijs zitten;
wat licenties, hosting en onderhoud na oplevering per jaar kosten.

Staat er “GACS-aanpassingen niet meegenomen” in de offerte? Lees dan GACS-aanpassingen in uw offerte. De vragen die u vóór ondertekening stelt: 5 vragen aan uw installateur.

Wat Degero doet

Degero werkt sinds 2008 in de meet- en regeltechniek van utiliteitsgebouwen (zie referenties). Degero staat aan de kant van de eigenaar: we zetten op een rij welke GACS-functies er al zijn en welke ontbreken, en lezen offertes mee op scope en kosten. We verkopen geen hardware en zijn aan geen merk gebonden. Een prijs voor ons werk krijgt u op aanvraag.

Mail info@degero.nl · Degero, Krommenie · KvK 99427303

Stel uw vraag Offerte uploaden GACS Readiness Scan

Veelgestelde vragen

Wat kost een GACS?

Daar is geen vaste prijs voor. RVO en IPLO noemen op hun GACS-pagina’s geen bedragen. De kosten hangen vooral af van wat er al is: meters, een GBS of EMS met trends, open protocollen. Laat eerst vaststellen welke functies ontbreken; pas dan kunt u offertes vergelijken.

Moet ik voor GACS mijn hele gebouwbeheersysteem vervangen?

Niet per se. RVO schrijft dat het niet uitmaakt van welke fabrikant het systeem is, en dat een GACS kan bestaan uit verschillende onderdelen van verschillende merken die samen de vereiste functies hebben. Vervangen is pas nodig als een functie niet aan te vullen is, of als de regelaars toch al aan het einde van hun leven zijn.

Ben ik verplicht klasse C te halen als mijn gebouw een D scoort?

Volgens RVO hoeft dat niet: de score volgens NEN-EN-ISO 52120 heeft geen wettelijke status, en u mag een gelijkwaardige aanpak gebruiken. RVO voegt eraan toe dat de maatregelen technisch en financieel haalbaar moeten zijn. Leg uw afweging vast, zodat u die bij een controle kunt laten zien.

Kan ik EIA krijgen voor een GACS?

Dat beslist RVO per melding. Investeringen die niet met een eigen omschrijving op de Energielijst staan, kunnen volgens RVO onder een generieke code vallen, zoals code 310000 voor bestaande bedrijfsgebouwen. Die code noemt onder meer de toepassing van automatische meet- en regelapparatuur en eist een terugverdientijd van ten minste 5 en ten hoogste 25 jaar. Meld binnen 3 maanden na de besteldatum. Degero geeft geen fiscaal advies.

Is er een lening voor GACS?

Voor mkb-bedrijven wel: de maatregelenlijst van de MKB Energiebesparingslening van RVO noemt het gebruik van een ERBS of GACS. U leent tussen € 10.000 en € 250.000 per locatie. Aanvragen kan tot en met vrijdag 11 december 2026 23:59; RVO noemt een rente van 6,9% per jaar voor deze ronde.

Bespaart een GACS mij de keuring van de verwarming of airco?

Reken daar niet op zonder het na te gaan. Oudere uitleg noemt een vrijstelling van de keuring. Op wetten.overheid.nl staat bij artikel 6.37 en 6.42 van het Bbl (keuring van airconditioning- en verwarmingssystemen) nu “[Vervallen per 29-05-2026]”. Vraag uw omgevingsdienst wat er voor uw gebouw nu geldt voordat u een besparing op keuringen in uw begroting zet.

Bronnen

Citaten zijn letterlijk overgenomen uit de genoemde bronnen (gecontroleerd 18 oktober 2026). De tabel met kostenposten, de vragen bij offertes en de opmerking over planning rond 2030 zijn Degero-praktijk, geen norm of wettelijke eis. Geen juridisch of fiscaal advies; RVO, IPLO, de Belastingdienst en het bevoegd gezag zijn leidend.

Dit sluit hierop aan

Wat is GACS? · GACS-checklist · GACS-aanpassingen in uw offerte · 5 vragen aan uw installateur · GBS uitbreiden of vervangen · GACS-uitzonderingen · GACS 70 kW in 2030 · Kennisbank

GACS-kosten: waar u als eigenaar voor betaalt, en waar niet