Kort antwoord: Vijf vragen vóór u tekent: (1) valt het gebouw aantoonbaar onder de GACS-plicht; (2) welke GACS-functies levert het systeem en hoe wordt dat bewezen; (3) wat zit niet in de scope; (4) wie bezit software, licenties en data; (5) wie bewaakt de prestaties na oplevering. Uw installateur voert uit; u als opdrachtgever borgt kwaliteit, risico en beheerbaarheid.
Dit is geen juridisch advies; RVO en IPLO blijven leidend. Uw installateur voert uit; Degero leest mee aan uw kant zonder hardware of commissie.
De vijf vragen, uitgewerkt
Gebruik ze in het gesprek of als bijlage bij de offertevergelijking. Per vraag: waarom het telt, wat een goed antwoord is, en wat u vastlegt.
1. Valt ons gebouw er aantoonbaar onder?
Waarom het telt
De plicht hangt af van utiliteitsgebouw zonder woonfunctie en van het nominale vermogen van verwarming of airconditioning (apart geteld; de hoogste som telt). Zonder die berekening op papier koopt u mogelijk te vroeg, te laat of het verkeerde.
Wat een goed antwoord is
Een overzicht per installatie met nominaal vermogen voor ruimten waar mensen verblijven, plus de conclusie t.o.v. 290 kW (sinds 1 januari 2026) of 70 kW (vanaf 1 januari 2030). RVO: warmte en koude apart; vorstvrij houden telt niet mee.
Wat u vastlegt
Berekening + bron van de vermogens (typeplaat/documentatie) en datum. Check zelf met de drempel-check.
2. Welke GACS-functies levert het systeem, en hoe bewijzen we dat?
Waarom het telt
Een GBS is geen GACS. RVO beschrijft onder meer monitoring, analyse, signalering bij teruglopende efficiëntie en communicatie met gekoppelde installaties. IPLO: de verplichting gaat over aanwezigheid van functionaliteiten.
Wat een goed antwoord is
Per vereiste functie: hoe het systeem het doet én welk opleverbewijs u krijgt (instelling, trend, meldingstest) — niet alleen een dashboard-screenshot.
Wat u vastlegt
Functielijst gekoppeld aan de RVO-checklist Technische Eisen GACS en afgesproken oplevertesten.
3. Wat zit er níet in de offerte?
Waarom het telt
Offertes beschrijven vooral levering. Uitsluitingen bepalen meerwerk, risico en of GACS-functies echt gehaald worden.
Wat een goed antwoord is
Expliciete uitsluitingenlijst: bestaande installaties aansluiten, herregelen, testen, documentatie, inregelen na oplevering, en wat buiten GACS-scope valt.
Wat u vastlegt
Uitsluitingen als bijlage bij de opdracht; open punten als aparte besluiten of meerwerkregels.
4. Van wie zijn software, licenties en data?
Waarom het telt
Een GBS gaat vaak vijftien jaar of langer mee. Wisselende contracten maken toegang tot programmering en data een continuïteitsrisico voor de eigenaar.
Wat een goed antwoord is
Duidelijk: wie eigenaar/beheerder is van software en licenties, wie programmeertoegang heeft, en of u trends/configuratie mag exporteren zonder de leverancier.
Wat u vastlegt
Contractclausules over eigendom, admin-accounts, exportrechten en overdracht bij einde contract.
5. Wie bewaakt na oplevering of het gebouw blijft presteren?
Waarom het telt
GACS beoogt een gebouw dat zuinig en comfortabel blijft. Instellingen wijzigen, sensoren drift en meldingen worden genegeerd als niemand structureel kijkt.
Wat een goed antwoord is
Afspraak wie signalen beoordeelt, hoe vaak, en hoe de organisatie wordt geïnformeerd — in onderhoudscontract of aparte nazorg.
Wat u vastlegt
SLA of beheerafspraak met frequentie, escalatie en rapportage; eventueel onafhankelijk technisch toezicht.
Checklist op 1 A4 (printversie)
GACS / GBS — vragen vóór ondertekening · degero.nl/gacs-vragen-installateur
- Vermogensberekening op papier (290 kW / 70 kW) — ja / nee / open
- Functies + opleverbewijs per GACS-eis (RVO-checklist) — ja / nee / open
- Expliciete uitsluitingenlijst — ja / nee / open
- Eigendom software, licenties, admin, data-export — ja / nee / open
- Nazorg: wie bewaakt signalen, hoe vaak, hoe rapportage — ja / nee / open
Tip: print deze sectie (Ctrl/Cmd+P). Geen prijzen op deze pagina; second opinion via GBS-offerte beoordelen.
Wat RVO en IPLO hierover zeggen
Utiliteitsgebouwen met een verwarmings- of airconditioningsinstallatie boven 290 kW nominaal vermogen zijn sinds 1 januari 2026 GACS-plichtig. Vanaf 1 januari 2030 geldt 70 kW.
Bron: RVO – Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS)
De verplichting voor een GACS gaat over het aanwezig zijn van deze functionaliteiten, niet over hoe deze in de praktijk worden gebruikt.
Bron: IPLO – GACS-verplichting voor bestaande bouw (Wettelijke eisen)
Technische toets: GACS-checklist (RVO) · PDF: Checklist technische eisen GACS. Verantwoordelijkheid eigenaar: wie is verantwoordelijk voor GACS.
Voor wie deze vragen bedoeld zijn
| Rol | Hoe u de vragen gebruikt |
|---|---|
| Gebouweigenaar / vastgoed | Borgt plicht, eigendom en nazorg vóór u tekent. |
| Facility / technisch manager | Vertaalt risico en beheerbaarheid naar scope en SLA. |
| Inkoop | Vergelijkt offertes op dezelfde vijf punten en uitsluitingen. |
| Installateur | Krijgt scherpe vragen; voert uit zodra scope en bewijs helder zijn. |
Veelgestelde vragen
Welke vragen stel ik mijn installateur over GACS?
De vijf kernvragen: valt het gebouw eronder; welke functies en welk bewijs; wat zit niet in scope; wie bezit software/licenties/data; wie bewaakt na oplevering. Gebruik ze vóór ondertekening.
Is een GBS automatisch voldoende voor GACS?
Nee. RVO: een GACS is een set functies (o.a. volgen, analyseren, signaleren, communiceren). Een bestaand GBS is een startpunt, geen automatische garantie. Toets met de RVO-checklist.
Wie is verantwoordelijk: eigenaar of installateur?
RVO richt de wettelijke plicht tot de eigenaar van het utiliteitsgebouw. De installateur levert en voert uit. Contracten verdelen taken; ze verplaatsen de wettelijke plicht niet. Zie de pagina over verantwoordelijkheid.
Mag ik zeggen dat er een onafhankelijke review komt?
Ja. Transparantie helpt: u vraagt scherpere scope en bewijs. Degero verkoopt geen hardware en heeft geen merkbelang.
Wat als offertes sterk uiteenlopen?
Vergelijk op dezelfde vijf punten en op uitsluitingen. Bij twijfel: onafhankelijke second opinion op de offerte vóór tekenen.
Geldt dit ook voor zorg, scholen of een VvE?
De vragen zijn hetzelfde; of u plichtig bent kan verschillen (vermogen, woonfunctie, gemengd gebouw). Zie de sectorpagina’s en uitzonderingen, en begin met de drempel-check.
Vervangt deze pagina de RVO-checklist?
Nee. Dit zijn beslissersvragen vóór u tekent. De technische toets van minimale functies blijft de RVO-checklist Technische Eisen GACS.
Bronnen
- RVO – Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) (geraadpleegd 15 oktober 2026)
- Checklist technische eisen GACS (RVO, PDF)
- IPLO – GACS-verplichting voor bestaande bouw (geraadpleegd 15 oktober 2026)
- Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), artikel 3.145 · wetten.overheid.nl
Geen juridisch advies. RVO en IPLO blijven leidend. Bijgewerkt: 15 oktober 2026.
Verder lezen
Wat is GACS? · GACS-verplichting 2026 · GACS-checklist · Wie is verantwoordelijk? · GBS-offerte beoordelen · GACS in de zorg · GACS voor scholen · Drempel-check · Contact