Kort antwoord: Een GACS moet volgens RVO aantoonbaar kunnen: energieverbruik permanent controleren, bijhouden, analyseren en bijsturen; energie-efficiëntie toetsen en rendementsverliezen opsporen; communiceren met verbonden technische bouwsystemen; en samenwerken met systemen die het energiegebruik kunnen veranderen. IPLO: de verplichting gaat over het aanwezig zijn van deze functionaliteiten. Eén alarmscherm of screenshot is geen dossier: u legt functies, controle (checklist/rapport) en opvolging vast. Een Degero selfscan-rapport is een voorbeeldstructuur, geen overheidskeuring of certificaat.
Dit is geen juridisch advies. RVO, IPLO en het bevoegd gezag blijven leidend.
Bijgewerkt: · Bronnen: RVO · IPLO · RVO-checklist (PDF)
Wat RVO en IPLO vragen
RVO somt de wettelijke functionaliteiten van een GACS op. Merk of merkcombinatie maakt niet uit; het gaat om aantoonbare functies.
Een GACS moet aan wettelijke eisen voldoen. Het is in staat om: het energieverbruik permanent te controleren, bij te houden en te analyseren. Ook kan het systeem het verbruik bijsturen; de energie-efficiëntie van het gebouw te toetsen en rendementsverliezen van technische bouwsystemen op te sporen. Het systeem kan ook de beheerder van de voorzieningen of technische installaties informeren over de verbetermogelijkheden; de communicatie mogelijk te maken met verbonden technische bouwsystemen en andere apparaten in het gebouw; samen te werken met andere technische bouwsystemen die het energiegebruik van het gebouw kunnen veranderen. Denk hierbij aan opslagsystemen, zonnepanelen en laadpalen.
Bron: RVO – Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS), gecontroleerd 25 september 2026
De verplichting voor een GACS gaat over het aanwezig zijn van deze functionaliteiten, niet over hoe deze in de praktijk worden gebruikt.
Bron: IPLO – GACS-verplichting voor bestaande bouw
Een persoon met voldoende technische kennis of een externe specialist kan het GACS toetsen met de checklist hieronder. Toont u hiermee aan dat het systeem de minimaal vereiste functies behaalt? Dan voldoet uw GACS aan de eisen. Dit zijn daarna de vervolgstappen: Leg de resultaten van de controle vast in een rapport. De inspecteur van het Bevoegd Gezag bespreekt dit rapport waarschijnlijk met u tijdens een controle. Voldoet het systeem nog niet volledig? Dan schrijft u daarna een verbeterplan.
Bron: RVO – Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS), gecontroleerd 25 september 2026
Bestaande gebouwen moeten minimaal klasse C halen. Voor de technische beheer- en analysefuncties (hoofdstuk 7) is klasse B verplicht.
Bron: RVO – Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS), gecontroleerd 25 september 2026
IPLO (energieanalyse 7.4): voor bestaande bouw geldt voor die functie minimaal klasse B. Uitleg klassen: NEN-EN-ISO 52120 klasse C. Officiële checklist: GACS-checklist · PDF: Checklist technische eisen GACS.
Minimale inhoud van een bewijsdossier
Er is geen vast overheidsformulier “bewijsdossier”. Onderstaande tabel is een praktische leeshulp op basis van RVO (checklist + rapport) en IPLO (aanwezigheid van functionaliteiten / demonstratie bij toezicht) — geen checklist van het bevoegd gezag en geen juridisch advies.
| Onderdeel | Waarom | Bron / link |
|---|---|---|
| Object en installatievermogen | Welk gebouw, welke verwarmings-/airco-installatie(s), nominale vermogens (warmte en koude apart) | Drempel-check · RVO/IPLO drempels |
| Functiematrix vs RVO-checklist | Per controlepunt: aanwezig / niet / deels, met korte toelichting of verwijzing naar scherm/rapport | GACS-checklist · RVO PDF |
| Trends, alarmen, analyse | Niet alleen actuele meetwaarden: trends, analyse, benchmarking (RVO-checklist 7.4; klasse B) | RVO-checklist · klasse C/B |
| Signaal → eigenaar → opvolging | Wie ziet het signaal, welk besluit, welke actie, nameting | GBS-signaal → GACS-bewijs |
| Klasse C / 7.4 klasse B (of gelijkwaardig) | Vastleggen hoe u de Omgevingsregeling-eisen toetst (norm of gelijkwaardige aanpak) | RVO · NEN-EN-ISO 52120 |
| Beperkingen en verbeterplan | Wat nog niet voldoet; RVO: bij tekort een verbeterplan | RVO “Uw systemen controleren” |
Signaal → besluit → uitvoering → nameting
Een alarm zonder opvolging is geen bewijs van de analyse- en bijsturingsketen. Leg vast: welk signaal, wie beslist, welke maatregel, en of het effect is nagemeten.
Uitgewerkt: Van GBS-signaal naar GACS-bewijs. Zie ook monitoring en targeting en EBS / EMS / GACS-verschil.
Voorbeeldrapport (selfscan)
Open voorbeeld selfscan-rapport (PDF)
Bestand: /gacs-rapport-6026a89b6a277317297d.pdf · Alleen ter illustratie van opbouw (object, functies, bevindingen).
Wat het dossier níet bewijst
- Geen overheidskeuring of “GACS-certificaat”.
- Geen garantie dat het bevoegd gezag tevreden is zonder demonstratie van het live systeem (IPLO-handreiking toezicht: vragen + demonstratie).
- Geen vrijstelling van andere plichten (bijvoorbeeld energiebesparingsplicht / EML), behalve waar RVO expliciet de keuringsroute via een deugdelijk GACS noemt — toets uw situatie apart.
- Geen bewijs van gerealiseerde energiebesparing in procenten (die claimen wij hier niet).
Stappenplan
- Drempel. Val ik onder 290 kW (nu) of 70 kW (2030)? Drempel-check.
- Checklist. Toets functies met de RVO-checklist (of gelijkwaardige aanpak).
- Dossier. Leg object, functiematrix, trends/alarms met opvolging, klasse C/B-toelichting en beperkingen vast in een rapport.
- Scan (optioneel). Structuur verkennen met de GACS Scan-app — selfscan is geen keuring.
- Second opinion. Twijfel over scope of bewijs in een offerte? Vraag een onafhankelijke second opinion via contact (geen vaste prijs op deze pagina).
Veelgestelde vragen
Wat is een GACS-bewijsdossier?
Een verzameling documentatie waarmee u — als gebouweigenaar — aantoont dat het gebouwautomatiserings- en controlesysteem de wettelijk vereiste functionaliteiten heeft. RVO noemt: resultaten van de controle vastleggen in een rapport; de inspecteur van het bevoegd gezag bespreekt dit rapport waarschijnlijk tijdens een controle. Het is geen keuring of certificaat van de overheid.
Is één GBS-alarm of screenshot genoeg?
Nee. RVO eist functies rond permanente controle/analyse/bijsturing, opsporen van rendementsverliezen, communicatie en samenwerking met systemen die energiegebruik kunnen veranderen. IPLO: het gaat om aanwezigheid van functionaliteiten. Een los alarm zonder context, eigenaar en opvolging toont die set niet.
Welke checklist mag ik gebruiken?
RVO publiceert de Checklist technische eisen GACS. RVO: een persoon met voldoende technische kennis of een externe specialist kan het GACS toetsen met die checklist; toont u hiermee aan dat het systeem de minimaal vereiste functies behaalt, dan voldoet uw GACS aan de eisen (volgens RVO). Daarna: resultaten vastleggen in een rapport. De checklist is een verkorte toets; voor een volledige toets is volgens RVO/IPLO een uitgebreidere analyse nodig.
Welke klasse hoort bij bestaande utiliteit?
RVO/IPLO: bestaande gebouwen moeten volgens de Omgevingsregeling in de meeste gevallen minimaal klasse C halen volgens NEN-EN-ISO 52120-1; voor de technische beheer- en analysefuncties (hoofdstuk 7 / energieanalyse 7.4) is klasse B verplicht. Zie pagina NEN-EN-ISO 52120 klasse C. RVO: de score heeft geen aparte “labelstatus”; gelijkwaardige aanpak is mogelijk.
Wat bewijst een Degero selfscan-rapport wél en niet?
Het voorbeeldrapport op deze site toont een mogelijke structuur: objectgegevens, functiematrix t.o.v. de RVO-checklist, signalen/trends en beperkingen. Het is VERTROUWELIJK voorbeeldmateriaal van een selfscan — geen keuring, geen certificaat en geen oordeel van RVO, IPLO of het bevoegd gezag.
Wie beoordeelt of het dossier voldoende is?
Gemeenten of omgevingsdiensten zijn het bevoegd gezag voor GACS-eisen (RVO). IPLO beschrijft in de handreiking toezicht dat de toezichthouder gerichte vragen stelt en om een demonstratie van het systeem vraagt. Dit is geen juridisch advies.
Vervangt een GACS-bewijsdossier de installatiekeuring?
RVO (checklist): gebouwen met een GACS dat aan de eisen voldoet, hoeven geen keuring van die verwarmings-/airco-installaties te laten verrichten onder die GACS-route. Of úw situatie daaronder valt, hangt af van of het systeem de vereiste functies aantoonbaar heeft — leg dat vast; dit is geen juridisch advies.
Bronnen
- RVO – Gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS), gecontroleerd 25 september 2026
- IPLO – GACS-verplichting voor bestaande bouw
- IPLO – Stap 2: controle van het GACS (handreiking toezicht)
- Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), artikel 3.146 · wetten.overheid.nl
- RVO – Checklist technische eisen GACS (PDF)
Geen juridisch advies. RVO en IPLO blijven leidend. Bijgewerkt: 15 oktober 2026. Indexering/meten volgens Google-tijdslijnen: ~14 nov en ~14 dec 2026 (geen ranking-claim nu).
Verder lezen
Wat is GACS? · GACS-verplichting 2026 · GACS-checklist · 5 vragen aan installateur · GBS-signaal naar GACS-bewijs · EBS / EMS / GACS · Monitoring en targeting · NEN-EN-ISO 52120 klasse C · GACS Scan-app · GACS voor kantoren · Drempel-check · Contact