De stooklijn bepaalt hoe warm het verwarmingswater wordt bij een bepaalde buitentemperatuur. Staat die te hoog, of kloppen setpoints en tijdprogramma’s niet meer bij het gebruik van het gebouw, dan verbruikt u meer energie zonder dat iemand het merkt. Met zes controles in het gebouwbeheersysteem (GBS) ziet u snel of de temperatuurregeling nog past.
Bijgewerkt · Geen juridisch advies
Wat is een stooklijn?
Een stooklijn (weersafhankelijke regeling) koppelt de buitentemperatuur aan de aanvoertemperatuur van de verwarming. Koud buiten: warmer water. Zacht weer: koeler water. In het GBS staat dit meestal als twee of meer punten (bijvoorbeeld de aanvoertemperatuur bij de laagste ontwerptemperatuur en bij de stookgrens). De juiste lijn hangt af van de afgifte (radiatoren, vloer, luchtbehandeling), de isolatie en de opwekker. Een vaste “goede” waarde bestaat niet.
Controle 1: past de stooklijn nog bij het gebouw?
Na isolatie, nieuwe kozijnen of een warmtepomp is de oorspronkelijke stooklijn vaak te hoog. Vraag uw installateur wanneer de lijn voor het laatst is ingeregeld en op basis waarvan. Bij een warmtepomp telt elke graad lagere aanvoertemperatuur extra mee. Zie ook slimme warmtepomp in een utiliteitsgebouw.
Controle 2: kloppen de setpoints per ruimte of zone?
Kijk of de ruimtesetpoints in het GBS overeenkomen met wat in het programma van eisen of het huurcontract staat. Vaak zijn setpoints in de loop der jaren door klachten “even” verhoogd en nooit teruggezet. Een overzicht van alle setpoints met datum van laatste wijziging is een goede eerste vraag.
Controle 3: volgen tijdprogramma’s het echte gebruik?
Openingstijden, vakanties en feestdagen veranderen. Een school die in de zomervakantie op dagbedrijf blijft draaien, of een kantoor dat op vrijdag nauwelijks gebruikt wordt maar volledig verwarmd, verspilt veel. Controleer de jaarkalender in het GBS en wie die bijhoudt.
Controle 4: werken nachtverlaging en optimale start?
Met nachtverlaging zakt de temperatuur buiten gebruikstijd; met een optimale start berekent het GBS zelf wanneer het moet opwarmen. Staat de optimale start uit of te ruim, dan begint de verwarming uren te vroeg. In de trend ziet u hoe laat de aanvoertemperatuur ’s ochtends omhoog gaat.
Controle 5: staan er handstanden of overrides?
Na een storing of onderhoud blijft een pomp, klep of setpoint soms in handbediening staan. Vraag om een lijst van alle punten in hand of override. Dit is een van de snelste controles met vaak het meeste effect.
Controle 6: verwarmen en koelen niet tegelijk?
In gebouwen met verwarming én koeling kunnen beide tegelijk actief zijn als de dode zone tussen de setpoints te klein is. In de trend ziet u dat aan een verwarmings- en koelklep die op dezelfde momenten openstaan. Lees ook warmteterugwinning in de luchtbehandeling controleren.
Wat heeft dit met GACS te maken?
Voor GACS-plichtige gebouwen moet het systeem het energiegebruik kunnen monitoren, analyseren en signaleren wanneer de efficiëntie terugloopt. Een GBS dat stooklijn, setpoints en tijdprogramma’s logt, maakt die controles aantoonbaar. Of uw gebouw onder de plicht valt, leest u op GACS-verplichting 2026 en op de sites van RVO en IPLO.
Veelgestelde vragen
- Wat is een goede stooklijn voor een kantoor?
- Daar is geen vaste waarde voor. De juiste stooklijn hangt af van de afgiftesystemen, de isolatie en de opwekker. Laat de lijn inregelen op basis van gemeten ruimtetemperaturen en verlaag stap voor stap zolang het comfort in orde blijft.
- Kan ik de stooklijn zelf aanpassen in het GBS?
- Technisch vaak wel, maar spreek het altijd af met uw installateur of onderhoudspartij. Die kent de installatie en kan zien of andere regelingen, zoals de warmtepomp of de luchtbehandeling, op de aanvoertemperatuur rekenen.
- Hoe zie ik of de verwarming te vroeg start?
- Bekijk in de GBS-trend hoe laat de aanvoertemperatuur en de ruimtetemperatuur ’s ochtends stijgen ten opzichte van de openingstijd. Een gebouw dat ruim een uur voor opening al op temperatuur is, start waarschijnlijk te vroeg.
- Wie houdt de jaarkalender in het GBS bij?
- Dat verschilt per gebouw. Leg vast wie vakanties en feestdagen invoert, bijvoorbeeld de facility manager of de onderhoudspartij, en controleer het aan het begin van elk jaar.
Samen met uw installateur laten nakijken?
Met de Energiescan kijkt Degero onafhankelijk in de GBS-data van uw gebouw, samen met uw installateur. Degero, sinds 2008 actief in de regeltechniek, Krommenie. Bel 085 36 969 96 of mail info [at] degero.nl.