Het verschil in één tabel
De tabel vat samen hoe RVO en IPLO de vier systemen beschrijven. Het is een vereenvoudiging: uw eigen systeem kan meer of minder kunnen. Toets daarom de functies, niet de productnaam.
| Functie | GBS | EMS | EBS | GACS |
|---|---|---|---|---|
| Sturen | Ja, regelt verwarming, koeling en ventilatie automatisch | Nee, haalt data uit GBS en meters | Nee, registreert en rapporteert | Ja, kan het verbruik bijsturen |
| Monitoren | Beperkt inzicht in energiegebruik | Ja, verbruik en afwijkingen | Ja, registreren en rapporteren van energiegebruik | Ja, permanent |
| Analyseren | Helpt zelden bij efficiency en energieverliezen | Meestal niet, of eenvoudig | Nee, vooral registratie | Ja, prestaties over perioden vergelijken |
| Signaleren | Zelden | Eenvoudige terugkoppeling over afwijkingen | Geen kerntaak | Ja, verslechtering signaleren en de beheerder informeren |
| Communiceren | Met de installaties die het regelt | Met andere fabrikanten vaak lastig | Vooral met meters | Ja, met technische bouwsystemen en andere apparaten |
| Binnenklimaat | Regelt temperatuur en ventilatie | Geen kerntaak | Geen kerntaak | Ja, binnenluchtkwaliteit monitoren is een wettelijke functie |
Wat is een EBS, en wat vraagt EML-maatregel GA1?
Een EBS is een energieregistratie- en bewakingssysteem. Volgens IPLO richt een EBS zich vooral op het registreren en rapporteren van energiegebruik en voldoet het vaak maar aan een deel van de GACS-eisen. RVO zegt hetzelfde: een EBS kan maar aan een beperkt aantal GACS-eisen voldoen.
Maatregel GA1 uit de Erkende Maatregelenlijst (EML) voor de energiebesparingsplicht vraagt een EBS dat gas- en warmtegebruik per uur en elektriciteitsgebruik per kwartier registreert en rapporteert. IPLO: een EBS vervangt een GACS niet, maar een GACS kan wel de technische functies van een EBS overnemen.
Ik heb al een EMS. Moet ik extra investeren?
Volgens RVO hangt dat af van de functies van uw energiemanagementsysteem en of u die ook gebruikt. Is uw EMS vergelijkbaar met de GACS-eisen, dan is extra investeren niet nodig.
Tegelijk schrijft RVO dat een EMS meestal niet kan analyseren en dat communiceren met andere fabrikanten vaak lastig is. De combinatie GBS plus EMS is volgens RVO waarschijnlijk minder geavanceerd dan een GACS. Leg daarom per wettelijke functie vast wat het EMS aantoonbaar doet, en wat ontbreekt.
Energiebesparingsplicht en GACS naast elkaar
Het zijn twee verschillende regels. GA1 hoort bij de energiebesparingsplicht en de Erkende Maatregelenlijst. De GACS-plicht staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving (artikel 3.145 en 3.146) en geldt voor utiliteitsgebouwen met een verwarmings- of airconditioningsinstallatie boven 290 kW, en vanaf 1 januari 2030 boven 70 kW.
Gelden ze allebei voor uw gebouw, dan hoeft u geen twee losse systemen te bouwen: een GACS kan de technische functies van een EBS overnemen (IPLO). Andersom werkt het niet: een EBS alleen is geen GACS.
Van monitoring naar opvolging
Data registreren is de eerste stap. GACS vraagt ook dat het systeem prestaties kan beoordelen en verslechtering kan signaleren (IPLO). Hoe u verbruiksdata structureel vergelijkt met een verwachte waarde, staat bij Monitoring & Targeting. Hoe een signaal aantoonbare opvolging wordt, staat bij Van GBS-signaal naar GACS-bewijs.