De data van 2027 op een rij
| Wanneer | Wat | Bron |
|---|---|---|
| Januari 2027 | Concept van de nieuwe EML wordt gepubliceerd | RVO |
| Begin 2027 | Publicatie van de wijzigingen in Bal, Bbl en Omgevingsregeling | IPLO |
| April 2027 | Het nieuwe loket voor de rapportage opent, naar verwachting | RVO |
| Mei 2027 | Definitieve EML in de Staatscourant, naar verwachting | RVO |
| 1 juli 2027 | De geactualiseerde energiebesparingsplicht treedt in werking | IPLO |
| 1 december 2027 | Rapportages voor informatieplicht en onderzoeksplicht uiterlijk ingediend; het overgangsrecht van het Activiteitenbesluit vervalt | RVO, IPLO |
De data volgen de overheidsbronnen zoals gecontroleerd op 15 november 2026. Publicatiedata kunnen schuiven; de actuele tekst van IPLO en RVO blijft leidend.
Voor wie geldt de plicht
De energiebesparingsplicht geldt voor bedrijven en maatschappelijke instellingen vanaf een bepaald energiegebruik per locatie. Volgens IPLO blijven de ondergrenzen 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) per jaar. Een eerder genoemde verhoging naar 100.000 kWh staat niet in de consultatietekst.
Wie onder de plicht valt, rapporteert eens in de vier jaar via de informatieplicht. Voor grootverbruikers in bepaalde sectoren geldt daarnaast de onderzoeksplicht. RVO noemt daarvoor een grens van 10 miljoen kWh elektriciteit of 170.000 m³ aardgas(equivalent) per jaar per locatie.
IPLO meldt verder dat de partij die moet rapporteren gelijk wordt getrokken met de partij die de maatregelen moet uitvoeren, en dat verschillende sectoren van de onderzoeksplicht naar de informatieplicht gaan. Dit is geen juridisch advies.
Wat er verandert
De Erkende Maatregelenlijst (EML)
De EML wordt geactualiseerd naar de huidige stand van de techniek en de huidige investeringskosten. De vorige herziening was in 2023. Volgens het consultatieverslag van 13 oktober 2026 gaat het aantal maatregelen van 150 naar ongeveer 100. Het plaatsen van zonnepanelen op het dak is toegevoegd. Maatregelen die zich alleen op een natuurlijk moment terugverdienen, zijn geschrapt: alle maatregelen op de lijst verdienen zich op een zelfstandig moment terug.
Terugverdientijd van 5 naar 7 jaar
Volgens IPLO gaat de terugverdientijd van 5 naar 7 jaar. De energieprijzen voor de berekening zijn opnieuw vastgesteld op basis van advies van TNO en worden vier jaar vastgezet. Het consultatieverslag noemt twee maatregelen die daardoor extra op de lijst komen, beide over het vervangen van IE3-elektromotoren door minimaal IE4.
Onderzoeksplicht: keurmerken tellen niet meer als vrijstelling
Bij de onderzoeksplicht vervallen de vrijstellingen voor keurmerken. De rapportage moet volledig worden ingevuld; informatie uit een keurmerk of certificaat mag wel als bron dienen. Volgens het consultatieverslag blijft de vrijstelling voor een energiebeheersysteem alleen bestaan als invulling van structurele energiezorg.
Netcapaciteit
Het consultatieverslag meldt dat de beschikbare netcapaciteit al een technische randvoorwaarde is bij de elektrificatiemaatregelen op de EML, en dat maatwerk mogelijk is.
Energiebesparingsplicht en GACS: twee verschillende plichten
| Onderdeel | Energiebesparingsplicht | GACS-plicht |
|---|---|---|
| Waar het van afhangt | Energiegebruik per locatie: 50.000 kWh of 25.000 m³ per jaar | Nominaal vermogen van verwarming of airconditioning: boven 290 kW |
| Wat u moet doen | Erkende maatregelen uitvoeren en eens in de vier jaar rapporteren | Een gebouwautomatiserings- en controlesysteem hebben dat aan de eisen voldoet |
| Belangrijke datum | 1 juli 2027 nieuwe regels, 1 december 2027 rapporteren | Geldt sinds 1 januari 2026; 70 kW vanaf 1 januari 2030 |
Een kantoor, school of zorggebouw kan onder beide plichten vallen. Meer over de GACS-plicht: GACS verplichting 2026. Rekenen of u boven de vermogensgrens zit: GACS drempel-check.
Wat u nu al controleert in het gebouwbeheersysteem
Welke maatregelen in 2027 voor uw gebouw gelden, staat pas vast in de definitieve EML. Toch hoeft u niet te wachten. Veel energieverlies in utiliteitsgebouwen zit in instellingen die al jaren niet zijn nagelopen. Dit is praktijkadvies van Degero, geen opsomming van de wettelijke lijst.
- Bedrijfstijden. Draaien verwarming, koeling en ventilatie door als het gebouw leeg is? Vergelijk de klokprogramma’s met de echte openingstijden.
- Stooklijn en setpoints. Past de aanvoertemperatuur bij de buitentemperatuur, en zijn de ruimtetemperaturen ooit bijgesteld? Zie stooklijn en temperaturen in het GBS controleren.
- Tegelijk verwarmen en koelen. Dat kost dubbel en valt zonder trendgegevens niet op.
- Warmteterugwinning. Werkt die nog zoals bedoeld? Zie warmteterugwinning controleren.
- Meetgegevens. Bewaart het systeem trends, zodat u straks kunt laten zien wat een maatregel heeft opgeleverd?
Wilt u weten waar uw gebouw energie verliest voordat de nieuwe lijst er is? De Energiescan gebruikt twaalf maanden gegevens uit uw gebouwbeheersysteem. Meer over beter laten werken van wat er al hangt: GBS beheer en optimalisatie. Degero verkoopt geen hardware.